Hà thủ ô có tác dụng gì? Cách bào chế hà thủ ô?

Từ lâu, Hà thủ ô được sử dụng trong việc chữa bệnh rất phổ biến. Với thành phần chứa nhiều chất có thẻ hỗ trợ con người trong việc điều trị bệnh hiệu quả, nên Hà thủ ô xuất hiện rất nhiều trong các đơn thuốc chữa bệnh. Vậy Hà thủ ô có tác dụng gì và cách bào chế ra sao? Hãy tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

Đặc điểm dược liệu hà thủ ô

Tên thuốc: Hà thủ ô, Tiên thủ ô, Chế thủ ô

Mô tả

Cây thuộc dây leo thân mềm, nhẵn và quấn vào nhau. Lá dài từ 4- 8cm, rộng khoảng 3-5cm, hai mặt đều nhắn, có 3-5 từ gốc lá. Mặt trên sẫm màu, bóng. Lá có hình mũi tên, đầu thuôn nhọn, gốc hình tim, có cuống dài khoảng 2cm, mọc so le với nhau. Mặt dưới phủ lông tơ.

Hoa nhỏ, nhiều và có màu trắng, có 8 nhụy. Trong số nhụy này có 3 nhụy dài hơn, dính vào gốc của bao hoa. Hoa thường mọc thành cụm ở kẽ là hoặc đầu cành, dài hơn lá. Hoa thường nở rộ vào tháng 9-11. Quả của cây hình 3 cạnh, nhẵn bóng, nằm trong bao hoa và nó không tự mở khi khô. Cây ra quả vào giai đoạn từ tháng 12- tháng. 

Phân bố

Cây mọc ở nhiều nước cận nhiệt đới và nhiệt đới. Tại Việt Nam, cây mọc dại chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc như Hà Giang, Sơn La, Lai Châu, Lào Cai…và một số tỉnh miền Trung như Bình Định, Phú Yên, Đắc Lắc, Lâm Đồng…

Bộ phận dùng làm thuốc

Rễ, thường gọi là củ, dùng loại to, khô võ, có màu nâu sẫm, cứng đỏ, chắc, nhiều bột, ít xơ, không mọt là loại tốt.

Thành phần hóa học

Theo nhiều nghiên cứu, cây hà thủ ô đỏ chứa rất nhiều thành phần tốt cho sức khỏe con người như 1.7% Anthraglycosid, 1.1% Protid, 26.45g chất tan trong nước, 45.2% tinh bột, 3.1% Lipid, 4.5% chất vô cơ, Lecithin, Rhaponticin…

Phương pháp bào chế

Theo Lôi công bào chế: Rửa sạch, thái miếng cho vào chậu đổ rượu ủ một đêm, cứ 10 kg Hà thủ ô dùng 2,5 lít rượu. Hôm sau cho vào chõ đồ 4 giờ, lấy ra phơi trong bóng râm cho khô, lại tiếp tục tẩm rượu đồ phơi, làm 3 lần là được. Miếng Hà thủ ô có màu đen nâu.

Cách sơ chế Hà thủ ô

Theo kinh nghiệm Việt Nam: Rửa sạch Hà thủ ô, ngâm nước vo gạo một ngày 1 đêm, rửa lại, đổ nước đậu đen cho ngập (Cứ 100gr đậu đen nấu với 2 lít nước cho nhừ) Nấu đến khi nước đậu đen cạn, trong khi nấu nên đảo đều để Hà thủ ô chín đều, khi Hà thủ ô chín mềm thì lấy ra rút bỏ lõi, thái mỏng, phơi khô, nếu còn nước đậu đen thì tiếp tục tẩm phơi cho đến khi hết.

Hoặc nấu theo kiểu cửu chưng cửu xái, Hà thủ ô rửa sạch ngâm nước vo gạo 4 ngày 4 đêm, ngày thay nước gạo một lần, sau đó cạo bỏ vỏ, rửa sạch, cạo bỏ vỏ Hà thủ ô, cho Hà thủ ô vào chõ dưới có lót gỗ để tránh cháy, một lớp dược liệu một lớp đậu đen, bỏ đậu đen lấy Hà thủ ô phơi khô, làm như vậy 9 lần, đêm nấu, ngày phơi, thái lát hoặc phơi khô trong bóng râm, hoặc sấy khô dùng, hoặc tán thành bột dùng.

Tác dụng dược lý

Vị đắng, ngọt, tính ấm, vào hai kinh can và thận.

Công dụng: Ích khí, trừ phong, mạnh gân cốt, bổ can thận.

Chủ trị: Chữa di tinh, đới hạ, huyết hư, đại tiện ra máu, cơ thể suy nhược.

Liều dùng: Ngày dùng từ 12-120gram

Hà thủ ô có tác dụng gì?

Cây thuốc từ trước đến nay vẫn nổi bật với tác dụng giúp da dẻ hồng hào, chữa rụng tóc, bạc tóc sớm. Đồng thời, các nghiên cứu đông y và y học hiện đại cũng cho thấy dược liệu còn mang lại nhiều công dụng khác.

Bổ máu, chữa gan thận, đau lưng, mỏi gối

Rễ dược liệu có tác dụng bổ máu vì kích thích sinh bạch cầu và hồng cầu. Ngoài ra nó chữa thận suy, gan yếu, thần kinh suy nhược, sốt rét kinh niên, thiếu máu, ngủ kém, đau lưng mỏi gối, di mộng tinh, khí hư, đại tiểu tiện ra máu, khô khát táo bón, da mẩn ngứa không có mủ.

Làm đen tóc

Đây là tác dụng nổi bật nhất mà hầu như ai cũng biết khi nhắc đến loài thảo dược này. Củ hà thủ ô có tác dụng gì với mái tóc? Lý giải điều này, các nhà khoa học cho rằng thận yếu là nguyên nhân chính dẫn đến bạc tóc sớm. Dược liệu có tác dụng bổ can thân, giúp hạn chế tình trạng bạc tóc, tóc trở nên mềm mại và đen nhánh.

Bồi bổ sức khỏe

Vị thuốc có tác dụng bổ can thận, ích tinh huyết hỗ trợ trong trường hợp thân thể suy yếu, chóng mặt, hoa mắt, tim hồi hộp, nhức đầu, mất ngủ, suy nhược thần kinh, suy nhược, cơ thể còi xương, bệnh tạng rỉ dịch và giúp người già hồi phục sức khoẻ sau khi bị bệnh. Để mang lại hiệu quả tốt nhất, có thể sử dụng kết hợp với một số dược liệu khác như sinh địa, bạch thược, cúc hoa.

Tăng cường miễn dịch

Dùng vị thuốc này dưới dạng trà rất tốt với hệ miễn dịch. Vậy trà hà thủ ô có tác dụng gì? Theo nghiên cứu, dược liệu có khả năng tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn, virus. Từ đó phòng tránh được các bệnh thông thường như cảm cúm, ho, sổ mũi, sốt…

Trị bệnh ngoài da

Từ xưa, cây được các thầy thuốc sử dụng để điều trị các bệnh ngoài da như: bệnh Lậu, bệnh nấm Gavut ở chân, viêm da, hay tình trạng da bị mủ.

Tốt cho tim mạch

Công dụng của hà thủ ô tốt cho tim mạch là bởi ngoài tác dụng bổ máu, vị thuốc giúp cải thiện hoạt động của hệ tuần hoàn, giúp ngăn ngừa các bệnh về tim mạch như  xơ vữa động mạch, suy tim, huyết áp cao…

Kháng khuẩn

Các nghiên cứu cho thấy hà thủ ô có tác dụng kháng khuẩn, đặc biệt ức chế đối với hoạt động của trực khuẩn lao. Thảo dược còn sử dụng để điều trị các tình trạng như: ghẻ lở, mụn nhọt, tràng nhạc.

Nhuận tràng

Loài cây này có tác dụng xúc tiến khả năng tiêu hóa của dạ dày và ruột nhờ thành phần Anthranoid. Ngoài ra, trong một số trường hợp bị đại tiện táo kết, tiêu hóa kém sử dụng dược liệu cũng giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả. Bởi vậy, từ xưa vị thuốc được sử dụng để điều trị cho phụ nữ sau sinh và người già bị táo bón.

Kéo dài tuổi thọ

Uống hà thủ ô có tác dụng gì với việc kéo dài tuổi thọ? Theo Đông y thì tác nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng lão hóa nhanh của con người là vì thận yếu. Hà thủ ô có tác dụng bổ thận tinh, điều này lý giải cho tác dụng kéo dài tuổi thọ của  vị thuốc.

Trị sốt rét

Thảo dược được sử dụng để trị sốt rét kéo dài do có tính ấm cùng khả năng tăng cường miễn dịch. Thường sẽ kết hợp với đậu đen và sài hổ  để mang lại hiệu quả.

Tốt cho sức khỏe sinh sản

Tác dụng của hà thủ ô đỏ là bổ thận. Do đó dược liệu giúp tăng cường sinh lực trong sinh hoạt vợ chồng. Từ đó, thúc đẩy nhanh chóng việc sinh con cho các cặp hiếm muộn.

Giúp làn da hồng hào

Dược liệu giúp giải độc gan, ngăn ngừa và đẩy lùi mẩn ngứa và mụn trên da. Ngoài ra, nó còn giúp làn da thêm hồng hào và đẩy lùi tình trạng lão hóa da nhờ tác dụng bổ huyết. Tác dụng của lá hà thủ ô cũng được công nhận tốt cho làn da phụ nữ.

Trả lời