Dược liệu bản lam căn có tác dụng gì?

Là một loại dược liệu mọc hoang nên cây thuốc này có thể tìm thấy ở ven đường, nơi có ánh sáng mặt trời chiếu tới, nhiều nhất ở vùng trung du và đồng bằng của khu vực miền núi phía Bắc nước ta. Với nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả, dược liệu này được sử dụng khá phổ biến trong đông y. Cùng bài viết dưới đây tìm hiểu dược liệu bản lam căn có tác dụng gì nhé!

Mô tả dược liệu

Tên thuốc: Bản lam căn

Mô tả

Là nhóm cây bụi, cây nhỡ với các cành non, toả thành hình tròn, có phủ lông và vỏ cành cây có màu nâu. Lá cây có hình bầu dục mũi mác, nhọn ở phần đầu, gốc tròn, gân lá nổi rõ ở phiến dưới của lá. Hoa có màu trắng, đài hoa có lông và 5 răng, tràng hoa được phủ một lớp lông mảnh, có hình trụ, có 5 thuỳ hình trái xoan. Cây thường ra hoa vào mùa hạ và có quả hạch vào mùa thu.

Để bào chế vị thuốc, người dân đào rễ cây về rửa sạch và phơi khô, có thể phơi nguyên cả bộ rễ hoặc thái lát rồi phơi khô.

Tính vị và quy kinh

Theo các ghi chép Đông y thì dược liệu bản lam căn có vị đắng, tình hàn và được quy vào kinh tâm, vị.

Phân bố

Là một loại cây bụi mọc hoang nên cây thuốc này có thể tìm thấy ở ven đường, nơi có ánh sáng mặt trời chiếu tới, nhiều nhất ở vùng trung du và đồng bằng của khu vực miền núi phía Bắc và Trung bộ nước ta.

Bộ phận dùng làm thuốc

Sử dụng rễ của cây thuốc. Rễ cây hình trụ đâm sâu xuống đất, các nhánh rễ mọc toả ra xung quanh.

Bộ phận dùng làm thuốc: Rễ, loại khô không mốc mọt là loại tốt.

Cách bào chế: Sau khi thu hoạch, rửa sạch thái phiến, phơi khô dùng làm thuốc.

Bản lam căn và cách bào chế

 

Dược liệu bản lam căn có tác dụng gì?

Trong đông y

Trong quyển “Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển” có ghi chép:

Bản lam căn có tác dụng chính là thanh nhiệt, giải độc cơ thể, lương huyết, lợi yết hầu, mát máu, tiêu tụ, lợi họng, tiêu đờm, giảm ho, kháng sinh,…

Vị thuốc này chủ trị phù hợp với các trường hợp:

  • Phong nhiệt thấp độc, độc nhiệt xâm nhập vào máu sinh đau đầu, sốt cao, nóng ruột, bồn chồn, họng sưng, mê sáng, khát nước, chảy máu cam, phát ban,…
  • Viêm họng, quai bị, ứ huyết, phù nề,…
  • Viêm não, viêm đơn đào thể, sưng tuyến mang tai, bệnh tuỷ sống có tính chất lưu hành,…
  • Lở loét ở khoang miệng, nóng trong.
  • Bệnh lý viêm gan cấp tính và bệnh mãn tính.

Trong y học hiện đại

Các nghiên cứu khoa học nhận định rằng, trong rễ cây bản lam căn có chứa các thành phần hoạt chất gồm: Arginine, Indican, Indigo, Glutamine, Salicylic Acid, Kinetin, Indirubin, Uridine.

Những thành phần này có công dụng hạ sốt, giải cảm, tăng cường hệ miễn dịch, chữa các bệnh ngoài da như mụn nhọt, trứng cá, rôm sảy, giảm đau và viêm sưng hiệu quả, thanh nhiệt cơ thể,…

Bài thuốc chữa bệnh răng miệng

Khẩu xú tiêu độc ẩm là bài thuốc chuyên trị nhiệt miệng, viêm lợi, viêm chân răng, hôi miệng

  • Các vị thuốc gồm: 20g mỗi loại bản lam căn, hoa cúc dại, trắc bá diệp; 12g kim ngân hoa;
  • Sắc 2 lần nước, trộn vào nhau và uống hàng ngày thay trà.

Bài thuốc chữa bệnh ngoài da

Công dụng: chữa viêm loét trên da thịt.

  • Chuẩn bị 60g bản lam căn, 60g kim ngân hoa, 15g cam thảm.
  • Tất cả nguyên liệu sắc hoặc hãm cùng nước sôi, lọc bỏ bã và uống tương tự như trà.

Bài thuốc chữa các bệnh đường hô hấp

Dành cho người đang bị bệnh đường hô hấp như cảm cúm, bị lây cảm cúm, viêm hạch cấp tính đi kèm sưng mủ.

  • Chuẩn bị 12g mỗi loại sau: bản lam căn, kim ngân hoa, xác ve, bạc hà, lô căn hoắc hương, thần khúc, kinh giới, cát ngạch cùng 9g cam thảo.
  • Sắc nước thuốc uống mỗi ngày 2 lần vào buổi sáng và tối.

Bài thuốc chữa quai bị hiệu quả

Khi bị quai bị, người bệnh có thể gặp các triệu chứng sốt cao, đau đầu, đau nhức cơ thể, sưng tuyến nước bọt ở một hoặc cả hai bên, sưng bìu và đau tinh hoàn ở nam giới. Điều trị quai bị không kịp thời có thể dẫn đến teo tinh hoàn, viêm buồng trứng, viêm cơ tim, viêm màng não,..

Chữa bệnh quai bị và đề phòng cảm cúm hiệu quả:

  • Chuẩn bị bản lam căn, đem rửa sạch bụi đất.
  • Phơi nắng nhiều lần hoặc sấy khô.
  • Hãm 60g dược liệu cùng với nước sôi để uống thay nước mỗi ngày.

Bài thuốc chữa bệnh viêm gan

Người bị bệnh viêm gan mạn tính với các triệu chứng như đau ở phía sườn bên phải, vàng da, miệng khô và đắng, đầy bụng dưới, buồn nôn, chán ăn, đại tiện ra phân lỏng, thần kinh và cơ bắp mệt mỏi dùng bài thuốc sau:

  • 30g điền cơ hoàng, 15g mỗi vị thuốc bản lam căn, bạch thược, nhân trần, kê cốt thảo; 9g hoàng cầm; 6g mỗi loại sài hồ và cam thảo.
  • Một thang thuốc như trên đun sắc cho 1 ngày, mỗi ngày chia 2 lần uống, kiên trì sử dụng trong thời gian dài.

Bài thuốc chữa đau dây thần kinh tam thoa

Dây thần kinh tam thoa là hệ thống dây thần kinh sọ lớn nhất trong cơ thể người, nằm ở vùng mặt, chia thành 3 nhánh là dây V1 ở mắt, dây V2 ở hàm, dây V3 ở hàm dưới và được mạch máu bao quanh.

Người bị đau thần kinh tam thoa thường gặp các cơn đau ngắn nhưng dữ dội, đau như dao đâm, sốc điện, đau nhói kéo dài khoảng vài giây và không quá vài phút.

  • Chuẩn bị 60g bản lam căn và 60g cương tàm.
  • Cả 2 loại dược liệu đem nghiền thành bột mịn, pha thành nước uống.
  • Mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần uống 10g thuốc.

Bài thuốc chữa chứng rong huyết ở phụ nữ

Phụ nữ bị rối loạn kinh nguyệt dẫn đến rong kinh nhiều ngày, kinh nguyệt có màu bất thường nên sử dụng cách làm sau:

  • Lấy 1 khúc ngẫu tiết giã nát trộn với bản lam căn.
  • Uống thảo dược với rượu mỗi lần ½ chén nhỏ.

Những lưu ý khi sử dụng

  • Cây bản lam có tính hàn, đại lạnh nên tuyệt đối kiêng kỵ dùng cho người nào tỳ vị hư hàn.
  • Thuốc có vị tả mạnh chính vì thế những người cơ thể ốm yếu, suy nhược, bệnh tật lâu ngày, người mới ốm dậy không nên sử dụng.
  • Dùng quá nhiều trong một ngày và kéo dài trong thời gian dài có thể dẫn đến bệnh đường ruột, dị ứng và xuất huyết ở dạ dày.
  • Dược liệu sử dụng rễ cây là chính, nên trước khi sử dụng phải ngâm rửa thật kỹ càng, đảm bảo loại bỏ sạch hoàn toàn bụi đất, hoá chất,…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *